Mensenhandel herkennen begint met signalen serieus nemen

Mensenhandel komt overal voor. Ook op Goeree-Overflakkee. Maar hoe herken je het als iemand wordt uitgebuit? En wat doe je als je signalen ziet, maar niet zeker weet wat er aan de hand is? Die vragen stonden donderdag 15 oktober centraal tijdens een bijeenkomst in De Staver in Sommelsdijk in de Week tegen Mensenhandel.

Sameena van der Mijden bij bijeenkomst

Mensenhandel is een ernstig misdrijf dat de vrijheid, waardigheid en gezondheid van mensen aantast. Naar schatting zijn er elk jaar 5.000 slachtoffers in Nederland. Veel van hen blijven buiten beeld. Het kan gaan om gedwongen sekswerk, arbeidsuitbuiting, het afstaan van geld onder druk of het inzetten van jongeren voor criminele activiteiten. 

“Achter ieder cijfer zit een mens. Iemand die bang is, afhankelijk is gemaakt of niet weet waar die terechtkan”, zei burgemeester Ada Grootenboer-Dubbelman bij de opening. “Mensenhandel tegengaan begint met signalen herkennen. Daar houdt het niet op. De volgende stap is minstens net zo belangrijk. Met wie delen we onze zorgen? Wie neemt de regie? Maar wat doen we als we twijfelen? En hoe zorgen we er samen voor dat mogelijke slachtoffers worden gezien en geholpen?”

De bijeenkomst voor professionals uit onder andere hulpverlening, zorg, onderwijs, politie en jongerenwerk werd georganiseerd door het Expertisecentrum Seksualiteit, Sekswerk en Mensenhandel (ESSM), het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC), de Veiligheidsalliantie regio Rotterdam, de politie en gemeente Goeree-Overflakkee. 

Levensverhaal Sameena

Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was het persoonlijke verhaal van Sameena van der Mijden. Zij vertelde over haar ervaringen met seksuele uitbuiting en de gevolgen daarvan. Haar loverboy Dennis kreeg haar in korte tijd volledig in zijn macht. Eerst nam hij haar geld af, later dwong hij haar tot prostitutie. Twee jaar lang leefde ze een dubbelleven, totdat dat niet meer ging. De familie bij wie ze toen woonde, begon vragen te stellen. De signalen werden ook steeds duidelijker: blauwe plekken, nachten niet thuiskomen en zich terugtrekken. 

Haar verhaal liet zien hoe belangrijk het is dat mensen alert zijn op veranderingen in iemands gedrag en omgeving. Ook als niet meteen duidelijk is wat er speelt, kunnen vragen stellen en hulp aanbieden een eerste stap zijn.

“Als slachtoffer wil je serieus genomen worden. Het is belangrijk dat je erkenning krijgt voor wat er is gebeurd en dat je aangifte kunt doen”, was haar tip aan de professionals. Ze benadrukte het belang van verbinding én duidelijkheid. “Wat kan een slachtoffer van jou verwachten? En wat verwacht jij van het slachtoffer? Door daar open over te zijn, voorkom je onduidelijkheid en weet iemand beter waar die aan toe is.”

Signalen herkennen 

In een panelgesprek bespraken de deelnemers hoe je signalen van mensenhandel herkent en wat je kunt doen als je je zorgen maakt. Mensenhandel kan iedereen overkomen. Ook online kunnen daders snel contact leggen, vertrouwen winnen en mensen ronselen, vaak zonder dat hun omgeving het merkt. Vertrouw daarom op je onderbuikgevoel, was een van de boodschappen. Benoem je zorgen en ga het gesprek aan met een mogelijk slachtoffer. Zo kun je iemand laten weten dat hulp mogelijk is en de weg naar hulp openen.

“Luister ook zonder oordeel”, vulde Mirjam Looij van het ESSM aan. “Het helpt slachtoffers niet als je meteen waarom-vragen stelt. Geef iemand de ruimte om te vertellen.”

Ook was er een presentatie over ondermijning en was ‘Mensenhandel on tour’ aanwezig. In een vrachtwagen met een ingerichte sekswerkplek konden deelnemers ervaren hoe seksuele uitbuiting eruit kan zien en welke signalen daarop kunnen wijzen. 

Ook was er een hennepcontainer van Stedin, waarin een hennepkwekerij is nagebouwd. Zo kregen deelnemers inzicht in de risico's van illegale hennepteelt en ondermijnende criminaliteit.

Meld signalen

Ook inwoners kunnen signalen van mensenhandel in het dagelijks leven opmerken, bijvoorbeeld wanneer iemand erg bang lijkt, voortdurend wordt gecontroleerd of het eigen geld moet afstaan. Melden helpt. Ook bij twijfel is het belangrijk om zorgen te delen. Vermoedt u mensenhandel? Bel de politie via 0900-8844. Bij direct gevaar belt u 112. Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000. 

Ook kan contact worden opgenomen met het meld- en adviespunt Mensenhandel van ESSM via 010 - 236 52 56 (dagelijks van 8.30 tot 22.00 uur). Een maatschappelijk werker bespreekt de situatie en schakelt zo nodig direct hulp in.