Terugblik op de collegeperiode 2022-2026

Met het einde van de collegeperiode in zicht blikken de collegeleden van gemeente Goeree-Overflakkee terug op de afgelopen vier jaar. Wat wilden zij bereiken en wat hebben inwoners daarvan gemerkt?

Voor wethouder Berend Jan Bruggeman, die sinds 2018 deel uitmaakt van het college, stond één vraag centraal: hoe zorgen we ervoor dat inwoners – en in het bijzonder jongeren – kunnen opgroeien en meedoen in een omgeving die hen sterker maakt?

Bruggeman woont in Oude-Tonge en is al jaren betrokken bij het eiland, zowel politiek als maatschappelijk. Als wethouder gaat hij over onderwerpen die direct het dagelijks leven raken: van onderwijs en jongerenwerk tot sport, maatschappelijke ondersteuning en het voorkomen van verslaving.

“Uiteindelijk gaat het niet om beleid, maar om wat het oplevert voor mensen,” zegt Bruggeman. “Hoe gaat het met onze jongeren? Blijven onze dorpen sterk? Kunnen inwoners blijven meedoen? Dat is waar we het voor doen.”

Voorkomen in plaats van genezen

Een belangrijk speerpunt in deze collegeperiode was de Integrale Aanpak Verslavingsproblematiek (IAV). Die richt zich op het voorkomen van middelengebruik en op passende zorg en ondersteuning voor inwoners die met verslaving te maken krijgen. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) vormt daarbij een belangrijk onderdeel. Deze aanpak zet in op preventie en op het versterken van de leefomgeving van jongeren.

“We zijn anders gaan kijken naar preventie.” zegt Bruggeman. “Niet alleen reageren als er problemen zijn, maar investeren in de omgeving van jongeren. Door vroeg te kijken naar wat zij nodig hebben om gezond op te groeien en te investeren in hun talenten, kun je later veel zwaardere problematiek voorkomen.”

Volgens Bruggeman vraagt die aanpak om samenwerking met jongeren zelf. Zij zijn niet alleen doelgroep, maar ook onderdeel van de oplossing. Een mooi voorbeeld is het Speaking Minds-traject, waarbij leerlingen van de RGO Beroepscampus hun ideeën presenteerden aan beleidsmedewerkers en bestuurders. Een deel van hun voorstellen – van meer sportmogelijkheden tot aandacht voor gezonde keuzes – is inmiddels opgepakt.

“Door jongeren serieus te nemen, maken we beleid dat beter aansluit bij hun leefwereld,” aldus Bruggeman. “Dat is precies waar we met Opgroeien in een Kansrijke Omgeving op inzetten: een aanpak waarbij we samen met ouders, scholen en verenigingen werken aan een positieve leefomgeving. Niet het probleem staat centraal, maar de omgeving die helpt om gezonde keuzes te maken.”

Deze manier van werken vraagt om nauwe samenwerking met partners uit onder andere onderwijs, kerken, zorg, welzijn en veiligheid. Binnen het samenwerkingsverband SamenZien – een eilandbreed netwerk waarin organisaties afspraken maken over preventie, signalering en ondersteuning bij verslavingsproblematiek – trekken deze organisaties en de gemeente al meerdere jaren samen op. In deze collegeperiode is die samenwerking verder verdiept, zodat signalen eerder worden opgepakt en inwoners tijdig passende ondersteuning krijgen. Die samenwerking leeft niet alleen op papier, maar juist in de praktijk. Dat is zichtbaar tijdens het jaarlijkse Netwerkevent SamenZien, dat vanuit de gemeente wordt georganiseerd. “Als ik daar rondloop, zie ik wat samenwerking in de praktijk betekent,” zegt Bruggeman. “Mensen uit verschillende hoeken delen hun ervaringen, leren van elkaar en zoeken elkaar daarna makkelijker op. Dat is geen bijeenkomst voor de vorm, maar een moment waarop samenwerking echt groeit.”

Eén van de partners binnen SamenZien is Stichting Kairos, gespecialiseerd in opvang en ondersteuning bij verslavingsproblematiek. Directeur Bjørn Noordzij ziet in de praktijk wat het effect is van vroeg handelen. "Verslavingsproblematiek vraagt om een lange adem en echte betrokkenheid. Hoe eerder je signalen oppakt en samen optrekt, hoe groter de kans dat problemen niet verder ontsporen. Juist die gezamenlijke aanpak maakt het verschil.”  

Investeren in ontwikkeling

Wie inzet op preventie, investeert ook in onderwijs en ontwikkeling. Via het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) werkt de gemeente samen met schoolbesturen aan moderne, toekomstbestendige gebouwen. Voor Bruggeman is dat geen technische opgave, maar een investering in de basis van ieder dorp.

In Sommelsdijk wordt bijvoorbeeld gewerkt aan een nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA), waarin OBS JC van Gent, kinderopvang en wijkvereniging De Zwaluw samenkomen. Het uitgangspunt is steeds hetzelfde: voorzieningen bundelen, zodat ontmoeting en ontwikkeling elkaar versterken. Ook in andere dorpen krijgt dat vorm. In Stad aan ’t Haringvliet is de CBS Albert Schweitzer heropend als eerste stap naar een bredere MFA. In een volgende fase sluiten ook OBS De Molenvliet, kinderopvang, een gymzaal en verenigingsgebouw ’t Trefpunt daarbij aan. In Nieuwe-Tonge werd ook de CBS Oranje Nassau gerenoveerd en voorbereid op de toekomst. Daarnaast wordt daar gewerkt aan de voorbereiding van een nieuwe MFA voor OBS De Pannebakker, kinderopvang en een gymzaal.

Zo bouwen dorpen stap voor stap aan voorzieningen die passen bij de toekomst en bij de behoeften van hun inwoners.

Naast schoolgebouwen is ook geïnvesteerd in voorzieningen die ontwikkeling op meerdere manieren ondersteunen. In september 2024 opende de vernieuwde bibliotheek in Het Diekhuus in Middelharnis. De bibliotheek vervult inmiddels een centrale maatschappelijke rol, met ruimte voor cursussen en spreekuren, waaronder het Werkcentrum Rijnmond.

“Een goed schoolgebouw of een bibliotheek is geen luxe,” zegt Bruggeman. “Het zijn voorzieningen die bijdragen aan ontwikkeling en perspectief. Het is mooi dat we dit samen met schoolbesturen en maatschappelijke partners op het eiland hebben kunnen realiseren.”

Sport als verbinder in onze dorpen

Sport speelt een belangrijke rol in het dorpsleven op Goeree-Overflakkee. Verenigingen zijn voor veel dorpen meer dan alleen een plek om te sporten. Het zijn plekken waar vrijwilligers zich inzetten, waar jongeren leren samenwerken en verantwoordelijkheid nemen en waar generaties elkaar ontmoeten. Daarmee dragen zij bij aan de sociale samenhang in onze dorpen.

Binnen het verenigingsleven op het eiland nemen voetbalverenigingen een bijzondere plaats in. Om die positie ook in de toekomst stevig te houden, is de afgelopen jaren gewerkt aan de harmonisatie van de voetbalaccommodaties. Het doel: één helder en gelijk systeem voor alle verenigingen. Na de herindeling in 2013 werkte de gemeente namelijk nog met vier verschillende sportbeleidssystemen. Daardoor waren verschillen ontstaan in ondersteuning en afspraken. Met de harmonisatie wordt - vanaf het komende seizoen - gewerkt volgens dezelfde uitgangspunten.

Het traject vroeg om veel overleg met besturen en vrijwilligers en bleek niet eenvoudig. Onderweg waren er ook momenten waarop het proces scherper had gekund. “Het was een intensief traject,” zegt Bruggeman. “We hebben gemerkt hoe belangrijk duidelijke kaders, goede communicatie en een zorgvuldige voorbereiding zijn. Daar hebben we als gemeente ook van geleerd.”

Voor tien verenigingen geldt straks één uniform model. Drie verenigingen kozen, op hun eigen verzoek, voor privatisering. Die keuze maakte het mogelijk om voor de overige verenigingen tot één gelijk en toekomstbestendig systeem te komen. “Het gaat erom dat iedere vereniging weet waar zij aan toe is,” aldus Bruggeman. “Zo zorgen we ervoor dat sport ook in de toekomst een stevige basis blijft in onze dorpen.”

Vooruitkijken in zorg en welzijn

Binnen de Wmo (Wet maatschappelijk ondersteuning) is de afgelopen jaren gewerkt aan het versterken van ondersteuning dichtbij inwoners. Medewerkers van de gemeente en zorg- en welzijnspartners zetten zich dagelijks in om passende hulp te bieden. Tegelijkertijd groeit de druk op de zorg en woningmarkt. Mensen blijven langer thuis wonen en de vraag naar ondersteuning neemt toe. Dat vraagt om een bredere blik op wonen, ouder worden en samenleven in onze dorpen.

In deze collegeperiode is daarom bewust ingezet op het verder ontwikkelen van lokale netwerken, naast de reguliere ondersteuning vanuit de Wmo. Voor Bruggeman betekende dat ook een andere manier van kijken. “We moeten niet alles vanuit het gemeentehuis willen organiseren,” zegt hij. “Onze rol is steeds vaker om te verbinden, ruimte te geven en initiatieven mogelijk te maken. Dorpen geven zo zelf vorm aan hun toekomst.”

In dat gesprek sluit De Goede Nieuwe Tijd aan, een beweging op het eiland waarin inwoners en organisaties samen nadenken over de toekomst van zorg en samenleven. Daarbij staat niet alleen professionele hulp centraal, maar vooral de kracht van inwoners en de onderlinge betrokkenheid in onze dorpen.

Dat krijgt concreet vorm in de zogenoemde Dorpen van Morgen, zoals Achthuizen en Herkingen, waar inwoners zelf het initiatief nemen en elkaar weten te vinden. In Achthuizen werd met steun van onder meer Oost West Wonen een centrale ontmoetingsplek gerealiseerd: D’8Huiskamer. Daar worden activiteiten georganiseerd voor jong en oud. In Herkingen ontstond onder meer een pendelbus voor inwoners die moeite hebben om zelfstandig boodschappen te doen.

Aad de Kool, voorzitter van de dorpsraad in Achthuizen en ambassadeur van Dorp van Morgen, ziet die noodzaak dagelijks. “Mensen blijven langer thuis wonen, maar het is niet vanzelfsprekend dat alle zorg in de dorpen beschikbaar blijft. Daarom moeten we vooruitkijken en als dorp zelf onze schouders eronder zetten.”

Professionele ondersteuning blijft daarbij onmisbaar. Het gaat om balans: ruimte voor initiatief vanuit inwoners, met hulp beschikbaar wanneer dat nodig is.

“De samenleving verandert,” zegt Bruggeman. “Zorg wordt ingewikkelder en middelen zijn beperkt. Dan moeten we samen nadenken over hoe we ondersteuning organiseren, zodat die ook in de toekomst houdbaar blijft.”

Samen werken aan sterke dorpen

“Als ik terugkijk op de afgelopen vier jaar, zie ik vooral samenwerking,” zegt Bruggeman. “We hebben grote onderwerpen aangepakt. Soms ingewikkeld, soms gevoelig. Maar altijd met het doel om onze dorpen sterk te houden en voorbereid op de toekomst. Dat hebben we samen gedaan, met inwoners, verenigingen en partners op het eiland. En uiteindelijk zit de echte waarde niet in de besluiten die we nemen, maar in wat inwoners daarvan merken en hoe zij zelf vorm geven aan hun dorp.”