Gemeente Goeree-Overflakkee heeft samen met de Provincie Zuid-Holland een landschappelijke gebiedsvisie ontwikkeld voor de Kop van Goeree. Dat was nodig, omdat er in het gebied spanning is tussen aan de ene kant behoud en bescherming en aan de andere kant vernieuwing en ontwikkeling. Is de grens bereikt? Wat kan wel en wat kan niet in dit bijzondere maar kwetsbare gebied? Wat verbetert de kwaliteit nog? Deze gebiedsvisie, tot stand gekomen na onderzoek en gesprekken met belanghebbenden in het gebied, is de basis. Hiermee gaan we met elkaar in gesprek om te komen tot heldere spelregels.

Toeristisch in trek

De kop van het eiland is populair. Zowel bij inwoners als bij toeristen. Het landschap met zandwallen, akkertjes en historische bebouwingslinten wordt op korte afstand van elkaar afgewisseld met weidse polders en de grootsheid van kust, duinen en strand. Dit maakt het gebied zo aantrekkelijk. Die aantrekkelijkheid heeft ook een keerzijde. Vroeger hadden toeristen genoeg aan een tent, een klein huisje of een caravan. Nu moeten de huisjes voorzien zijn van alle gemakken en het hele jaar te gebruiken zijn. De populariteit zorgt er ook voor dat de landschappelijke kwaliteiten van het gebied onder druk staan.

Is de grens bereikt?

Het bijzondere landschap is de reden dat toeristen op bezoek komen. Inwoners en gemeente beseffen zich dan ook dat dat landschap gekoesterd moet worden. Tegelijkertijd moet een gebied zich kunnen ontwikkelen. Stilstand is achteruitgang. Dat geldt bijvoorbeeld voor recreatieterreinen of bedrijvenlocaties. De markt verandert en ondernemers veranderen mee, maar voorwaarde is wel dat het ‘past’ in het gebied. Dat betekent dus dat we met elkaar moeten zoeken naar een evenwicht. Een evenwicht tussen behoud en ontwikkeling.      

Inventarisatie

Het unieke landschap van de schurvelingen en zandwallen is door de provincie benoemd als Kroonjuweel. Ze hebben een beschermde status. Deze zandwallen zijn zeer gedetailleerd in kaart gebracht. De kaart laat een prachtig wallenpatroon zien dat zich uitstrekt over het dorp.

Voor deze gebiedsvisie is, naast de zandwallen, een uitgebreide inventarisatie van het hele landschap gemaakt. Digitale data van gemeente en provincie zijn samengebracht in zestien kaarten in totaal. Deze kaarten geven een goed inzicht in de verschijningsvorm en gelaagdheid van de verschillende landschappen. Deze kaarten laten goed zien hoe bijzonder het gebied is.

Vijf waarden

Op basis van de inventarisatie zijn vijf waarden van het gebied benoemd:

1. De kracht van de contrasterende landschappen en een dorp

De duinen, de polders, de zandwallen hebben elk hun eigen unieke ruimtelijke kenmerken. De kracht is dat deze contrasterende landschappen elkaar op een zo korte afstand afwisselen. Fietsend door het gebied is geen plek hetzelfde.

2. Openheid is een kostbaar goed

Openheid is een bijzondere kwaliteit die moeilijk te beschermen is. De drie soorten openheid: de golvende openheid van de duinen, de vlakke openheid van de polders en het kleinschalig open kantwerk van het zandwallenlandschap verdienen het om beschermd te worden.

3. Drukte aan de binnenkant en rust in het midden

Door de auto zoveel mogelijk aan de buitenrand van het dorp te houden ontstaat er ruimte voor de fietser en voetganger op de smalle dorpsweggetjes. Deze zonering van drukte en stilte is ook toepasbaar binnen de bebouwingslinten (simpel gezegd: weggetjes met huizen), denk bijvoorbeeld aan het zandwallenlandschap. Verscholen achter de walletjes en beplanting is rust en ruimte voor de natuur.

4. Bestaande tradities en verhalen

In het dorp zijn veel monumenten en karakteristieke gebouwen. Allemaal met een eigen verhaal. Die verhalen zouden meer uitgedragen kunnen worden. Ook de bebouwingslinten zijn een caleidoscoop aan verhalen. Geen huis is hetzelfde. De informele weggetjes met grasbermen, met daarnaast hagen en tuinen en daarachter verscholen de bebouwing toont de oorsprong van het dorp.

5. Water is een kostbaar goed

Water is onlosmakelijk verbonden met een eiland. De grote wateren rond het eiland dragen bij aan de grootse kwaliteit. De schaarste aan zoet water benadrukt het belang van de kreken en de drinkwaterputten. Deze variatie aan systemen, in combinatie met het contrastrijke landschap, is uniek

Met deze vijf waarden in de hand willen we met u als inwoner en gebruiker het gesprek voeren over de toekomst van het gebied.