Gemeenten met kleine havens maken samen een vuist tegen georganiseerde criminaliteit
Grote zeehavens als Rotterdam en Vlissingen zijn nu beter beveiligd tegen ondermijnende criminaliteit. Dat werpt zijn vruchten af: de drugssmokkel via deze havens is afgenomen. Tegelijkertijd is het risico toegenomen dat drugscriminelen en mensensmokkelaars uitwijken naar kleinere havens. Om dat risico in te dammen en de weerbaarheid te vergroten, bundelen zes gemeenten met kleinere zeehavens, waaronder Goeree-Overflakkee, de krachten in het Platform Ondermijning Kleine Zeehavens (POKZ).
Donderdagmiddag 22 januari kwam het POKZ bijeen in Scheveningen. Centraal stond de presentatie van een plan van aanpak in de strijd tegen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Aanwezig waren de burgemeesters van de zes POKZ-gemeenten: Den Haag, Den Helder, Goeree-Overflakkee, Harlingen, Eemsdelta en Het Hogeland. Binnen deze gemeenten liggen zeven kleinere zeehavens: Scheveningen, Den Helder, Stellendam, Harlingen, Lauwersoog, Delfzijl en de Eemshaven.
Samenwerking
Behalve de gemeenten waren tijdens de bijeenkomst in Scheveningen – heel toepasselijk direct aan de haven – ook onder meer de douane, de politie en de marechaussee vertegenwoordigd. Niet voor niets, want diverse sprekers benadrukten dat samenwerking noodzakelijk is. “Samen moeten we ervoor zorgen dat criminelen geen vaste voet krijgen in onze havens”, aldus burgemeester Jan van Zanen van Den Haag. Chris Mels van Douane Nederland zei: “Samenwerking is de sleutel tot succes.”
En dat in een wereld waarin de georganiseerde criminaliteit steeds nieuwe routes en methodes weet te vinden. Die wereld schetste Andy Kraag van Europol. Drugscriminelen, bleek uit zijn verhaal, maken veel minder gebruik van grote havens als Rotterdam, Antwerpen en Hamburg, maar smokkelen nu meer via bijvoorbeeld Frankrijk.
Slimme camera’s
Kleine zeehavens zijn kwetsbaar omdat ze een open karakter hebben met tal van activiteiten, zoals visserij, bedrijvigheid, horeca en watersport. “Smokkelaars gebruiken ook de pleziervaart”, aldus Kraag. “Of ze laten hun smokkelwaar in het water zakken voordat ze de haven in varen. Dat heet een drop-off.” Ook vertelde hij over het gebruik van bijvoorbeeld ultrasnelle speedboten, kleine vliegtuigen en drones, naast het smokkelen van drugs die zijn gemixt met producten als ananas of hout. Over het POKZ-initiatief was Kraag, een expert op het gebied van georganiseerde criminaliteit, zeer te spreken.
Lokaal nemen de zes gemeenten al maatregelen om hun havens beter te beschermen tegen criminele praktijken. Een voorbeeld is het systeem met slimme camera’s dat de gemeente Den Haag realiseert in de haven van Scheveningen. De slimme camera’s signaleren sneller opvallende bewegingen in de scheepvaart. In elke kleine zeehaven is maatwerk nodig om criminelen geen kans te geven. “Het gaat om inzicht en toezicht”, zei de burgemeester van Het Hogeland.
Niet naïef zijn
Via het POKZ kunnen de gemeenten hun kennis, inzichten en ervaringen delen. Voor de verdere opbouw van het platform en de uitvoering van het plan van aanpak is structureel ongeveer 3 miljoen euro per jaar nodig. Geld dat het Rijk zou moeten verstrekken, in de lijn van de financiering die beschikbaar is gesteld voor de aanpak in de grote havens.
Burgemeester Ada Grootenboer-Dubbelman omschreef het belang van POKZ op deze manier: “We moeten niet naïef zijn en niet alleen lokaal tegen de georganiseerde criminaliteit strijden. Maar echt samenwerken langs de hele kust, met de partners en met de Regionale Informatie- en Expertisecentra. En ook internationaal. Juist in kleinere havens is die samenwerking cruciaal. Criminelen kijken niet naar gemeentegrenzen, terwijl onze aanpak daar vaak wel stopt. Met dit platform brengen we kennis, signalen en ervaringen bij elkaar. Dat maakt ons gezamenlijk sterker, vergroot het zicht op wat er speelt en zorgt ervoor dat we sneller en effectiever kunnen handelen. Alleen door structureel samen op te trekken, kunnen we voorkomen dat kleine havens de zwakke schakel worden.”