Archieven

Streekarchief
Streekarchief  |  Archieven

Archieven

Uw zoekacties: Gemeente Dirksland, ca. 1580-1965
x2010 Gemeente Dirksland, ca. 1580-1965

U zoekt nu binnen een specifieke toegang, zoekresultaten zullen zich daarom binnen deze toegang bevinden.
 

Zoeken en bladeren

  • Bladeren. U kunt door de inventaris bladeren door hieronder op 'Inventaris' te klikken. U krijgt dan de volledige inventaris in een boomstructuur te zien. Eventuele rubrieken kunt u openen door op het plusje voor de titel te klikken. Kijkt u verder ook zeker even in de inleiding. Deze bevat over het algemeen meer informatie over het archief en de archiefvormer, daarnaast staan in de inleiding soms aanwijzingen voor u als gebruiker. Sommige gemeentelijke archieven zijn gevormd als code-archief volgens de VNG-code. In dat geval bevat de inleiding meer informatie over hoe dit systeem werkt.
  • Eenvoudig zoeken. Bent u op zoek naar een specifiek resultaat, dan kunt u beginnen met één zoekterm. Het resultaat dat u krijgt voldoet aan de zoekterm. U kunt het resultaat verkleinen door meerdere zoektermen op te geven.
  • Uitgebreid zoeken. Door op de knop met de twee pijltjes naast het zoekvenster te klikken kunt u uitgebreid zoeken. Mocht u op zoek zijn naar een specifiek inventarisnummer dan kunt u daar in dit veld op zoeken. Verder is het mogelijk om uw zoekresultaten te beperken tot een bepaalde periode.
  • Booleaanse operatoren. Normaal worden meerdere zoektermen altijd gecombineerd met AND. U kunt bij het zoeken in een zoekveld ook gebruik maken van de Booleaanse operatoren: NOT en OR. De zoekacties met NOT beperken het zoekresultaat, terwijl OR veel meer resultaten oplevert. OR wordt vooral geadviseerd bij een bekende variatie op de schrijfwijze, bijvoorbeeld: - Den Haag OR ’s-Gravenhage - Vereeniging OR Vereniging
  • Woordcombinatie. Wilt u zoeken met een woordcombinatie in een vaste volgorde (bijv. Verenigingtot behoud van natuurmonumenten), zet deze woorden dan "tussen aanhalingstekens".

 

Zoekresultaten
Als u gezocht hebt op een zoekterm worden de gevonden archiefstukken getoond onder 'Gevonden archiefstukken'. Als u één van de resultaten in deze lijst aanklikt wordt er meer informatie over dit archiefstuk getoond, zoals de datering van het stuk en eventuele informatie in het veld 'Notabene'. Verder ziet u ook waar het archiefstuk zich in de structuur van de archieftoegang bevindt.
 

2010 Gemeente Dirksland, ca. 1580-1965
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

beacon
 
 
Inleiding
1. Historische ontwikkeling
2. De archieven
2010 Gemeente Dirksland, ca. 1580-1965
Inleiding
2.
De archieven
Van de overgeleverde archivalia van schout en schepenen als dorpsbestuur van vóór ca. 1811 valt weinig te zeggen. Ze dateren grotendeels uit de achttiende eeuw. Van vóór 1700 zijn vrijwel uitsluitend series dorps-, kerk- en armenrekeningen en leggers van eigendommen overgebleven. Het oudste bewaard gebleven resolutieboek van schout en schepenen vangt eerst in 1729 aan. Een specifieke oude orde is als gevolg van de geringe hoeveelheid stukken dan ook niet aangetroffen. Het matige beheer door de achtereenvolgende (soms waarnemende) secretarissen heeft ook zijn sporen achtergelaten. In 1772 werd ter assistentie van de schout/secretaris een gezworen klerk ter secretarie benoemd. *  Hierdoor kon beter op de zaken worden gepast. Het dorpshuis bestond overigens uit niet veel meer dan een raad- en rechtskamer. Dat van het oud archief niet nog meer dan nu verloren is gegaan, is voor een groot deel te danken aan de inventarisatie omstreeks 1886 door de archivist bij het Rijksarchief, J.H. Hingman. *  Wat de structuur van het archief betreft, het takenpakket van het dorpsbestuur of gerecht ten tijde van de republiek laat zich als volgt indelen. Schout en schepen waren tegelijk "opperbestierderen" van het.dorp, opperkerkmeesters, opperarmmeesters, gerecht en opperweesmeesters.
De neerslag van deze taken in het dorpsarchief is echter niet zo schematisch terug te vinden. Vrijwel alleen de uitvoering van de gerechtelijke taak is meer dan de overige in afzonderlijke registers bijgehouden. Deze konden dan ook in 1811, toen de rechtspraak een rijkstaak werd, gemakkelijk worden overgedragen aan de Arrondissementsrechtbank te Brielle. Ze berusten nu, tezamen met het weeskamerarchief, de retroacta van de burgerlijke stand en andere later nog uit het archief gelichte stukken, op het Algemeen Rijksarchief. *  De overige hierboven vermelde taken van het dorpsbestuur lopen in het archief door elkaar, in het bijzonder de resolutieboeken. Bij de huidige inventarisatie is dan ook niet getracht afzonderlijke archieven van (opper)kerk- en armmeesters te vormen. Aan het beheer der kerkelijke goederen (voortzetting der middeleeuwse parochiefondsen, met de kerk als dorpsgebouw) kwam in 1798 bij de scheiding van kerk en staat en de verdeling der kerkelijke goederen een einde. Het beheer der armengoederen (Heilige Geest-, Grote- of Algemene Armen) werd tot 1965 voortgezet door het gemeentebestuur als gereglementeerd armbestuur. Dit archief is afzonderlijk beschreven, hoewel vermenging met het secretariearchief (notulen, brievenboeken etc.) schering en inslag was.
Tijdens de inventarisatie werd door de derde afdeling van het Algemeen Rijksarchief het resolutieboek van schout en schepenen over de periode 1729-1775 overgedragen, dat op minder juiste gronden in het rechterlijk archief van Dirksland berustte. Ware het aanbrengen van een scheiding tussen oud en nieuw archief in 1811 (definitieve scheiding van bestuur en gerecht) of beter nog 1817 (reglementering der gemeentebesturen m.i.v. 1 april) theoretisch juister geweest, om praktische redenen is het einde van het Franse bestuur eind 1813 als cesuur gekozen. De andere oplossingen zouden te zeer leiden tot kunstmatige splitsing van series en delen.
Het gemeentearchief van de negentiende eeuw, voornamelijk uit series bestaande (notulen, ingekomen stukken, brievenboeken, rekeningen etc.) werd in 1887 enigszins rubrieksgewijs geïnventariseerd. *  Deze inventaris werd in de loop der jaren (tot ca. 1951) verder aangevuld. De serie "ingekomen stukken" over de periode 1813-1901 is omstreeks 1910 (met een te ruim geïnterpreteerde vergunning van Gedeputeerde Staten) vrijwel totaal vernietigd. *  Hiermee ging ook onopgemerkt een groot deel van de overige losse stukken (besluiten, contracten, verordeningen etc.) verloren. Hierbij bleef het niet. Ook verdwenen o.a. de registers van ingekomen stukken, van publicaties, van onderstandsbesluiten etc. van het Algemeen Armbestuur, militieregisters en registers der rustende schutterij.
Tussen 1902 en 1951 hanteerde men een numeriek rubriekenstelsel, bevattende praktisch alle losse stukken, waarbij aanvankelijk de nummers der rubrieken in een bepaald jaar afhankelijk waren van de volgorde van binnenkomst van het eerste stuk van de desbetreffende rubriek in dat jaar. Na 1920 gebruikte men meer vaste rubrieknummers. Ieder jaar maakte men een alfabetische index op de in dat jaar gebruikte rubrieken in de bijbehorende agenda's. *  Hoewel dit stelsel zeer verfijnd was (ca. 150 rubrieken per jaar) laat de toegankelijkheid, mede als gevolg van de aanvankelijk jaarlijks wisselende rubrieknummers, ondanks agenda's en indices, zeer te wensen over. Bovendien werd het stelsel niet consequent toegepast. Allerlei stukken bleven er buiten (sommige raadsbesluiten, akten, contracten enz.), andere werden er later weer uitgelicht en in afzonderlijke series opgeborgen (bouwtekeningen, sommige vergunningen). Algehele reconstructie van dit stelsel leek-gezien de geringe toegankelijkheid-enerzijds niet zinvol, anderzijds zou totale afbraak van het stelsel te tijdrovend zijn en de rubrieken in de inventaris te zeer hebben verstopt met alle mogelijke minder belangrijke zaken. Gekozen is voor een tussenoplossing. Na opschoning van de vernietigbare stukken is het stelsel zoveel mogelijk hersteld, terwijl stukken die er buiten waren gebleven of eruit waren gelicht (bouwvergunningen etc.) er niet in zijn ondergebracht. Op de vaste rubrieknummers is bovendien een verzamelindex gemaakt.
Met ingang van juli 1951 werd de zaaksgewijze ordening volgens het decimaal gecodeerde registratuurstelsel der Vereniging van Nederlandse Gemeenten ingevoerd, volgens welke systematiek ook de afdeling Stukken, betreffende bijzondere onderwerpen in deze inventaris zoveel mogelijk is ingedeeld. Opgemerkt moet worden dat de volledigheid van ook dit archiefgedeelte te wensen over laat. Aangezien geen dossierinventaris voorhanden was, kon niet worden nagegaan wat ontbrak. Het hoofdstuk Personeel is-met uitzondering van de algemene verordeningen etc.-geheel volgens de diverse gemeentelijke functies ingedeeld. Deze opzet, die evenals grote delen van het onderdeel "organisme" afwijkt van de code V.N.G., lijkt de meest logische en tegelijk eenvoudigste. De volgorde van de functies is ontleend aan de opeenvolgende onderwerpen van overheidsbemoeiing in deze inventaris.
De dossiers inzake geldleningen onder het hoofdstuk Financiën, die wellicht beter onder de diverse objecten hadden kunnen worden geplaatst, zijn om praktische redenen bij elkaar gehouden; bij de objecten is naar de desbetreffende geldlening verwezen.
Tijdens de inventarisatie zijn de volgens de voorschriften voor vernietiging in aanmerking komende stukken van na 1850, voor zover ze zonder belang waren, vernietigd.
N.B. De archivalia waarvan de nummers in de inventaris zijn gemerkt met * zijn vanwege formaat of andere redenen afzonderlijk opgeborgen. Na de afsluiting van de inventaris binnen gekomen stukken zijn van nummers met de letters "a" en verder voorzien.
3. Literatuur
Kenmerken
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS